ชุมชนชาวจีนรอรับเสด็จบริเวณริมแม่น้ำสะแกกรัง

ย่านประวัติศาสตร์ มีอยู่แห่งเดียวคือชุมชนชาวจีนบ้านสะแกกรัง

ชุมชนชาวจีนบ้านสะแกกรัง ชาวอุทัยธานีใช้บ้านสะแกกรังเป็นบ้านท่าสำหรับติดต่อทางน้ำกับเมืองอื่น ๆ เช่น เมืองนครสวรรค์ และเมืองชัยนาท บ้านสะแกกรังเป็นชุมชนสำคัญตั้งแต่สมัยอยุธยา จนถึงสมัยรัตนโกสินทร์

ในรัชสมัยพระบาสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ได้มีการอพยพถ่ายเทประชาชนชาวแม่กลอง หนองหลวง (หมู่บ้านเก่าในเขตอำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก) ไปตั้งหลักแหล่งใหม่ที่บ้านแม่กลอง และบ้านอัมพวา เมืองสมุทรสงคราม

สมัยต้นรัตนโกสินทร์ ชาวจีนได้พากันอพยพมาตั้งถิ่นฐานอยู่ทั่วไปในเขตเมืองชัยนาท เมืองนครสวรรค์ และบ้านสะแกกรัง ทำการเพาะปลูกและแลกเปลี่ยนสินค้า

ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้มีการปรับปรุงการดูแลชาวจีน โดยให้มีการแต่งตั้งนายอำเภอจีน และจางวาง อำเภอจีน ขึ้นมาดูแลชาวจีนที่อาศัยอยู่ตามเมืองต่าง ๆ แทนที่จะตั้งตำแหน่งนายอำเภอจีน ให้เป็นขุนนางอยู่ในพระนครอย่างสมัยอยุธยา
หน้าที่นายอำเภอจีนและจางวางจีน ทางราชการแต่งตั้งขึ้น เพื่อช่วยเจ้าเมืองควบคุมดูแลชาวจีน เดิมชาวจีนที่บ้านสะแกกรัง ขึ้นอยู่กับนายอำเภอจีนเมืองชัยนาท

บ้านสะแกกรัง ถูกตัดเป็นเขตเมืองอุทัยธานี เมื่อปี พ.ศ.๒๓๙๑ และถูกยกขึ้นเป็นตัวเมืองอุไทยธานีแทนเมืองอุไทยธานีเก่า และด้วยเหตุที่มีชาวจีนอพยพเข้ามาอยู่มาก จึงมีการแต่งตั้งปลัดจีนขึ้นมาอีกตำแหน่งหนึ่ง เพื่อเป็นกลไกควบคุมชาวจีนที่อยู่ตามหัวเมืองต่าง ๆ ที่มีนายอำเภอจีนหลายคน โดยให้มีปลัดจีนเพื่อเป็นหัวหน้าพวกนายอำเภอจีน โดยปลัดจีนจะอยู่ภายใต้การบังคับบัญชาของเจ้าเมือง ปลัดจีนมักได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์ชั้นหลวง ศักดินา ๖๐๐ – ๘๐๐ ไร่ บางเมืองมีปลัดจีนชั้นพระ ศักดินา ๖๐๐ – ๑,๐๐๐ ไร่ ตำแหน่งปลัดจีนและนายอำเภอจีนนี้เรียกรวมกันว่า กรมการจีน

http://www.dooasia.com/siam/oldcity/uthaithani4.shtml